“परेलीमै छौ कि कसो…”, “सितल सितल छाँया तिम्रो…”, “लाउन त लाइदिएँ माया मैले नबुझ्नेलाई बुझ्ने गरी…”। नेपाली सुगम र पप संगीतका सौखिनहरूका लागि यी गीतहरू केवल शब्द र धून मात्र होइनन्, बरु एउटा सुनौलो कालखण्डका जीवन्त सम्झनाहरू हुन्। सन् २००० को दशकमा आफ्नो जादुमयी आवाजले देश तथा विदेशमा रहेका लाखौँ नेपाली श्रोतालाई मन्त्रमुग्ध पार्न सफल गायिका हुन्— मौसमी गुरुङ। समय बदलिए पनि आजका दिनसम्म पनि उनका कालजयी गीतहरू सुन्ने र गुनगुनाउने श्रोताको संख्यामा कत्ति पनि कमी आएको छैन।
कलकत्तादेखि काठमाडौँसम्मको यात्रा
भारतीय सेनामा कार्यरत क्याप्टेन नैनासिंह गुरुङ र चिनीमाया गुरुङको कोखबाट सन् १९७९ मा भारतको कलकत्तामा मौसमीको जन्म भएको हो। बुबाको सैनिक जागिरको सिलसिलामा विभिन्न सहरहरूमा सरुवा भइरहने हुँदा उनको बाल्यकाल र शिक्षादीक्षा पनि भारतकै विभिन्न स्थानमा भयो। उनले लखनउबाट विद्यालय तह (एसएलसी) पूरा गरिन् भने देहरादुनको शैक्षिक वातावरणमा आफ्नो प्लस-टु (१२ कक्षा) सम्मको अध्ययनलाई निरन्तरता दिइन्।
बाल्यकालदेखि नै संगीतमा रुचि भए तापनि उनको व्यावसायिक सांगीतिक यात्राको जग भने नेपाल फर्किएपछि मात्र बस्यो। सन् २००१ मा नेपाल आएपछि उनले ‘गन्धर्व संगीत केन्द्र’ मा भर्ना भई करिब चार वर्षसम्म संगीतको शास्त्रीय र औपचारिक प्रशिक्षण लिइन्।
‘अनफरगेटेबल’ सुरुवात र सांगीतिक उचाइ
चार वर्षको कडा साधनापछि मौसमीले रेडियो नेपालबाट स्वर परीक्षा उत्तीर्ण गरिन्। त्यसपछि उनको सांगीतिक यात्राले नयाँ मोड लियो। वि.सं. २०६० सालमा उनको पहिलो एकल एल्बम ‘अनफरगेटेबल’ बजारमा आयो। यो एल्बम उनको करियरका लागि साँच्चिकै ‘अविस्मरणीय’ साबित भयो। एल्बममा समावेश “परेलीमै छौ कि कसो” र “मेरो मन” बोलका गीतहरूले उनलाई रातारात चर्चाको शिखरमा पुर्याए।
त्यसपछि उनले पछाडि फर्केर हेर्नुपरेन। “साह्रै मीठो रैछ कुवाको पानी”, “च्याङ्बा ओई च्याङ्बा”, “कान्छी हो कान्छी”, र “लाहुरेकी छोरी हुँ म” जस्ता एकपछि अर्को हिट गीतहरू बजारमा आए। पहिलो एल्बमको भव्य सफलतापछि उनले ‘पल’ र ‘महसुस’ जस्ता चर्चित एल्बमहरू श्रोतामाझ ल्याइन्। आफ्नो विशिष्ट गायन शैली र मधुर आवाजका कारण उनी नेपाली सांगीतिक आकाशमा एक सफल गायिकाको पर्याय बन्न सफल भइन्।
स्वास्थ्य चुनौती र संगीतप्रतिको अगाध प्रेम
सफलताको शिखर चढिरहेकै बेला मौसमीको जीवनमा एउटा ठूलो पारिवारिक र व्यक्तिगत चुनौती आइपर्यो। सन् २०१४ को मार्च ११ मा उनको टाउकोमा पलाएको ट्युमरको जटिल शल्यक्रिया गरियो। स्वास्थ्य अवस्थाका कारण उनले संगीत क्षेत्रबाट करिब दुई वर्षको लामो विश्राम लिनुपर्यो। तर, संगीत उनको रग रगमा थियो। बिस्तारै स्वास्थ्यमा सुधार आएपछि उनले “अलि अलि गर्दा गर्दै” बोलको गीत रेकर्ड गराउँदै संगीतमा पुनरागमनको प्रयास गरिन्।
तर, नियतिले उनलाई फेरि अर्को परीक्षामा हतास बनाउन खोज्यो। पहिलो शल्यक्रियाको दुई वर्षपछि फेरि दिमागमा अर्को मासु पलाएका कारण उनले प्रत्येक वर्ष अस्पताल धाइरहनुपर्ने बाध्यता आइपर्यो। यही स्वास्थ्य उतारचढावका कारण विगत लामो समयदेखि उनले नयाँ गीतहरू रेकर्ड गराउन सकेकी छैनन्।
जहाँ भए पनि संगीतकै सामिप्यतामा
विभिन्न स्वास्थ्य चुनौतीहरूका बीच हाल मौसमी गुरुङ देशबाहिर (विदेशमा) बसोबास गरिरहेकी छन्। शारीरिक अस्वस्थता र नयाँ सिर्जनाको कमी भए तापनि संगीतप्रतिको उनको मोह र लगाव भने अलिकति पनि घटेको छैन। उनी आफू रहेको स्थानमा आयोजना हुने विभिन्न सांगीतिक कार्यक्रम, साहित्यिक तथा सांगीतिक भेटघाटहरूमा सधैँ सक्रियताका साथ सहभागी हुने गर्छिन्।
शारीरिक कष्टलाई मुस्कानले जित्दै संगीतलाई आफ्नो जीवनको अभिन्न हिस्सा बनाएकी मौसमी गुरुङ आज पनि नेपाली संगीत जगतकी एक प्रेरणादायी र आदरणीय नक्षत्रका रूपमा स्थापित छिन्।
